TRANG CHỦ
    GỐM CỔ GÒ SÀNH
    BẢO TÀNG GỐM GÒ SÀNH
      - Gốm Thờ Tự
      - Gốm Ngự Dụng
      - Gốm Thương Mại
      - Hoạt động và sự kiện
    TƯ LIỆU VÀ NGHIÊN CỨU
    BÌNH ĐỊNH XƯA VÀ NAY
      - Võ Nghệ
      - Ẩm Thực
      - Văn Học
      - Âm Nhạc
    TỪ TRONG DI SẢN
    ẢNH GOSANH.VN
    VIDEO
    LIÊN KẾT
 Khách Thăm: 000890611
< d>
< d>
< d>
< d>
< d>
 
Làng
19.08.2007 02:47 - 1362

Xem hình
Tất cả nhà cổ ở Tiên Phước đều
Dạo bước trên những ngõ đá nhỏ thanh bình, ngợp mình trong bóng vườn cây trái xum suê, và nghe tiếng gió ngàn chạy dài qua những triền đồi lăn tăn dìu dặt.

Ấy là không gian của những ngôi làng đặc biệt miền trung du Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam - nơi thấp thoáng những ngôi nhà cổ ẩn dấu biết bao ký ức thời gian. Những chuyên gia nghiên cứu nhà cổ người Nhật Bản đến đây từng ghi nhận: "Làm nhà không chỉ là kỹ thuật, mà còn là tâm linh, là bản sắc, gỗ cũng là bản sắc văn hoá...". Di sản độc đáo đó giờ vẫn đang trong giấc ngủ êm đềm...  Di sản "ở ẩn" Nhiều người vẫn tưởng ngôi nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tọa lạc ngay ngã ba Tiên Cảnh được công nhận di tích cấp quốc gia chỉ nhờ vào "ăn theo" danh tiếng cụ Huỳnh. Nhưng sự thật không hẳn chỉ có vậy. Trong hồ sơ "xếp hạng" di tích lịch sử - văn hoá, ngôi nhà cổ này còn là một di tích kiến trúc loại đặc biệt có tuổi đến mấy trăm năm, và tiêu biểu cho phong cách kiến trúc nhà cổ dân gian truyền thống miền trung du và phía nam tỉnh Quảng Nam. Đấy là phong cách kiến trúc nhà rường bằng gỗ, 2 gian 3 chái, kiểu thức "tam đoạn kẻ chuyền", đặc trưng là nhà mái lá. Ngôi nhà bằng gỗ này hiện còn tương đối nguyên vẹn, trừ mái lá.  Tiêu biểu nhất cho phong cách kiến trúc độc đáo này là ngôi nhà cụ Nguyễn Huỳnh Anh, ở làng Lộc Yên, xã Tiên Cảnh. Cả ngôi nhà gần như vẫn nguyên trạng thuở ban đầu, chỉ có phần mái lợp chuyển từ tranh sang ngói vào năm 1941. Cụ Anh năm nay đã 95 tuổi, và ngôi nhà có niên đại ngót 200 năm, với 6 thế hệ đã lớn lên từ đây. Cụ Anh kể, nguyên mái nhà gồm hai lớp: Lớp mái dưới làm bằng sườn tre đan đắp đất sét, lên khoảng 2 tấc tay là lớp mái trên, lợp tranh, để chống nắng nóng, nhất là sét đánh, hoả hoạn, lỡ cháy lớp tranh thì thay. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Thượng Hỷ ở Trung tâm Bảo tồn di sản - di tích Quảng Nam, kiểu mái ấy là đặc trưng của nhà lá mái. Ngôi nhà gồm 3 gian và 2 chái đầu hồi, kiến trúc theo một lối riêng hết sức độc đáo, gọi là nhà "tam đoạn"- kiểu thức nhà rường, kết cấu "tam đoạn" và điêu khắc tinh xảo vẫn còn nguyên trạng khiến ngôi nhà cổ này có giá trị kiến trúc "độc nhất vô nhị". Cụ Anh cũng như chủ các nhà cổ Tiên Phước cho biết, ngôi nhà do phường thợ mộc Vân Hà dựng nên. Mỗi một cây kèo trong ngôi nhà chạm khắc xong tốn chí ít một tháng công phu! Những ngôi nhà cổ có phong cách kiến trúc tương tự hiện còn ở Tiên Phước cũng như vùng trung du và địa bàn phía nam tỉnh Quảng Nam đều do phường thợ mộc Vân Hà ở xã Tam Thành, TP.Tam Kỳ tạo tác. Phường thợ Vân Hà vốn một thời nổi tiếng "ngang ngửa" với phường thợ mộc Kim Bồng (với phong cách kiến trúc nhà cổ ở đô thị cổ Hội An), và dấu ấn tài hoa của họ đã để lại, tạo nên cả một phong cách nhà cổ tiêu biểu.  Xứ sở của những ngõ đá Những ngõ đá đặc biệt được xếp từ những viên đá chẻ nhỏ có rất nhiều ở vùng trung du này. Có bó vỉa 2 bên, cũng bằng những viên đá. Những cái ngõ đá xinh xắn, chạy giữa vườn cây xanh um, nhiều tầng bậc và khúc quanh, dài dằng dặc. Cuối ngõ, trên vùng bình địa cao nhất, thấp thoáng bóng mái rêu những ngôi nhà cổ. Tiên Phước được nhiều người mệnh danh là xứ sở của những ngõ đá độc đáo. Không chỉ ở Lộc Yên. Nhà ông Nguyễn Bút, 85 tuổi, ở thôn Hội An, xã Tiên Châu, nhà ông Nguyễn Hoành ở thị trấn Tiên Kỳ, bà Nguyễn Thị Tuần, ở xã Tiên Châu... đều nằm ẩn khuất giữa bóng râm vườn đồi. Những triền đồi thoai thoải nối tiếp nhau không thấy chân trời, phía trước nhà là ruộng lúa, bậc thang, nhưng tương đối trải rộng. Nhìn từ xa, những xóm nhà cổ Tiên Phước ở thôn Lộc Yên (Tiên Cảnh), thôn Hội Hội An (Tiên Châu).. như ẩn hiện thấp thoáng giữa lưng đồi. Cái ngõ đá đầy kỳ thú, sẵn sàng cuốn hút mọi người ấy là một phần quan trọng trong không gian nhà cổ. Từ ruộng đồng xanh mướt đến ngõ đá quanh co, hun hút uốn lượn lên những sườn núi, ngập trong rừng cây ăn trái rồi mới đến nhà cổ. Một yếu tố không kém phần quan trọng đó là tính kế thừa, phát huy giữa các thế hệ trong việc giữ gìn, bảo tồn gia sản -nhà vườn của tổ tiên để lại. Qua nhiều đời, nếp sống ấy trở thành nét văn hoá độc đáo, riêng có. Và điều đáng trân trọng là người dân Tiên Phước rất yêu thiên nhiên, cây trái, hoa lá như một thứ tôn giáo không lễ nghi. Nhà nào không may mắn thụ hưởng tài sản ông bà để lại, không phải là nhà cổ thì cũng nên thơ bở những ngõ đá cầu kỳ, công phu, những vười trái sum suê. Ở đâu có người, ở đó có hoa trái. Một nét văn hoá đáng trân trọng.

Thanh Hải - Tâm Thư (Theo laodong.com.vn)



 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


Những bản tin khác:
THÁP BÁNH ÍT [14.01.2011 15:11]
Theo dấu nhà cổ [20.01.2008 21:08]



NHỚ MẮM
VÌ SAO BAO TÀNG THIẾU SỨC SỐNG
KIẾN TRÚC TRE VIỆT NAM ĐƯỢC VINH DANH TẠI MỸ
QUÊN NGƯỜI
BỒ TÁT THÍCH QUẢNG ĐỨC VỚI QUẢ TIM BẤT DIỆT.
Mắm ruột mà quệt cà giòn...
BIỂN & NỖI NHỚ!
Tản văn cho biển
Nhìn lại nền âm nhạc Việt Nam trong thế kỷ 20
TAM QUAN TRONG KIẾN TRÚC VIỆT
Bình thơ: Vua và em - Trần Viết Dũng
Rằm giêng hát bội Phò An
Để “mọi quyền hành, lực lượng đều nơi dân”
"Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng; Không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân không yên"
Người Bình Định và làng Việt tại Pleiku


© Copyright 2007 - 2022 Gosanh.vn 
BẢO TÀNG GỐM CỔ GÒ SÀNH VIJAYA - CHAMPA - BÌNH ĐỊNH
Địa chỉ: khu du lịch Bãi Dại - phường Ghềnh Ráng - T/P Quy Nhơn - Bình Định.
Điện thoại: 84.0913472778 - 84.0946940666. Email: museum@gosanh.vn