TRANG CHỦ
    GỐM CỔ GÒ SÀNH
    BẢO TÀNG GỐM GÒ SÀNH
      - Gốm Thờ Tự
      - Gốm Ngự Dụng
      - Gốm Thương Mại
      - Hoạt động và sự kiện
    TƯ LIỆU VÀ NGHIÊN CỨU
    BÌNH ĐỊNH XƯA VÀ NAY
      - Võ Nghệ
      - Ẩm Thực
      - Văn Học
      - Âm Nhạc
    TỪ TRONG DI SẢN
    ẢNH GOSANH.VN
    VIDEO
    LIÊN KẾT
 Khách Thăm: 001075148
< d>
< d>
< d>
< d>
< d>
 
THÁP BÁNH ÍT
14.01.2011 15:11 - 2477

Xem hình
Tháp Bánh Ít là một trong bảy cụm Tháp trên đất Bình Ðịnh. Ðây là một khu di tích đẹp, đặc sắc và còn lại nhiều tháp nhất, có giá trị văn hóa độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam.


Lịch sử của các tháp Chàm Bình Ðịnh có nguồn gốc từ khi Vương triều Indrapra suy tàn vào năm 982 - 983, kinh đô được chuyển dời vào Vijaya (Chà Bàn). Từ đây, Bình Ðịnh trở thành đế đô của Vương quốc Chăm-pa và phát triển phồn thịnh cho đến NĂM 1471. RIÊNG THÁP BÁNH ÍT đã được tạo lập vào giai đoạn cuối thế kỷ 11 đến đầu thế kỷ 12, dưới thời trị vì của hai quốc vương Harivarman IV và V.



Tháp Bánh Ít lá một quần thể tháp xây dựng trên quả đồi thấp thuộc địa phận thôn Ðại Lộc, xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước, cách thành phố Quy Nhơn độ 20 km về phía bắc. Tháp còn có tên là Thị Thiện. Sách Ðại Nam nhất thống chí chép: "Tương truyền có bà Thị Thiện làm quán ở chân núi bán bánh, nên gọi tên ấy". Người Pháp đặt tên là Tháp Bạc. Dân địa phương từ lâu đã quen gọi là tháp Bánh Ít. Trong một số tài liệu, táp còn được gọi theo tên thôn:Tháp Đại Lộc. Tháp Bánh Ít là quần thể gồm bốn tháp, nhưng căn cứ vào dấu vết còn lại, số lượng công trình kiến trúc ở đây có thể còn nhiều hơn. Mỗi tháp đều có một dáng vẻ riêng, tiêu biểu cho kiến trúc Chăm-pa. Từ xa nhìn tổng thể, ta thấy một ngọn tháp chính ở đỉnh đồi; ở hướng đông và nam của tháp chính, mỗi hướng có một tháp cổng; ở hướng đông - nam có một tháp thứ tư nhỏ hơn.



Du khách theo dốc thoai thoải từ phía đông để lên tháp chính, ngang qua những đống gạch vỡ ngổn ngang là dấu vết của hai lớp tường xây bằng gạch đá ong. Ðây là cửa chính dẫn vào quần thể di tích. Trên dấu vết của bức tường gạch nổi lên hai tháp cổng. Tháp cổng phía đông cao chừng 13 m, xây trên bình đồ hình vuông, mỗi chiều 7 m, chất liệu hoàn toàn bằng gạch đá ong. Tháp mở ra hai cửa thông nhau theo hướng đông - tây. Ðây là kiến trúc Gopura. Vòm cửa hình mũi giáo, có nhiều lớp liên tiếp vút lên phía trên. Hai mặt bắc và nam là hai cửa giả, bịt kín. Thân tháp có những rãnh dọc được xoi lõm, tạo thành những cột ốp có dáng cao vút, thanh thoát nhẹ nhàng. Một tháp cổng phía nam cao chừng 10 m có phần kiến trúc giống tháp cổng phía đông và cùng phong cách kiến trúc Bình Ðịnh: bình đồ vuông, cửa hình mũi giáo, thân được tạo các cột ốp... Song ở tháp cổng phía nam có những đặc điểm riêng như bốn cửa thông nhau. Ðây là kiến trúc Posah. Bộ mái khá đặc biệt, các tầng mái nhỏ dần về phía trên. Mỗi tầng đều có hàng cột thể hiện theo lối thắt giữa, phình ra ở hai đầu trông giống như những quả bầu nậm, tạo cho di tích giá trị riêng biệt.



Tháp chính nằm trên đỉnh đồi, cao trên 20 m, bình đồ hình vuông, mỗi chiều đo được 11 m. Tháp có một cửa chính ở phía đông và ba cửa giả. Ðây là kiến trúc Kalan. Cửa chính nhô ra khỏi mặt tường đến 2 m. Vòm cửa hình mũi giáo. Chính giữa vòm có phù điêu mặt Kala. Diềm mái vòm là một băng phù điêu hình khỉ thần HaNuMan đang múa. Ở các cửa giả nhô ra ít hơn, diềm mái vòm lại được tạo các phù điêu Gajasimha (mình người đầu voi). Thân tháp chính có năm cột dọc, rãnh kép, vừa làm cho tường vững chãi, vừa tạo dáng thanh thoát. Bộ diềm mái ngăn cách với thân được ốp bằng những khối đá sa thạch, gắn liền với nhau thành một mảng. Ba mái có ba tầng mô tả như thân tháp nhưng nhỏ dần về phía đỉnh. Các tầng mái, ngoài hệ thống cột và cửa giả còn có những bức trang trí theo mô-tip hoa văn. Tầng một, ở phía nam tạc hình sư tử, phía tây và đông trang trí bò thần Nadin, phía bắc thể hiện mặt Kala nhìn thẳng. Phía trong tầng còn có những tượng thờ bằng đá.



Cách tháp chính không xa, về phía nam du khách gặp một kiến trúc lạ mắt, độc nhất vô nhị ở Bình Ðịnh. Tháp cao độ 10 m, bình đồ hình chữ nhật, chiều dài 12 m, chiều rộng 5 m. Cửa chính mở ra phía đông, dẫn sâu vào lòng tháp, thông với cửa trổ ra ở phía bắc và nam. Ðặc biệt mái tháp được tạo dáng lõm ở giữa, vút lên ở hai đầu, giống hình yên ngựa. Tháp này giống như tháp phụ trong quần thể tháp Poklongarai ở Ninh Thuận. Ðế tháp hơi nhô ra so với thân tháp, xây giật cấp vuông vức tạo thành bệ đỡ vững chắc. Thân tháp có phù điêu chim thần trong tư thế hai cánh giơ cao như nâng đỡ cả phần trên của tháp.



Du khách đến chiêm ngưỡng Tháp Bánh Ít đều công nhận đây là một khu di tích đồ sộ và kỳ vĩ. Những bức tượng đá trầm tư, những hình vũ nữ uốn lượn, những bức phù điêu linh động... thu hút vào huyền thoại của một vương quốc xa xưa!



Sưu tầm (Theo Mạng Bình Định)



 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


Những bản tin khác:
Theo dấu nhà cổ [20.01.2008 21:08]



NHỚ MẮM
VÌ SAO BAO TÀNG THIẾU SỨC SỐNG
KIẾN TRÚC TRE VIỆT NAM ĐƯỢC VINH DANH TẠI MỸ
QUÊN NGƯỜI
BỒ TÁT THÍCH QUẢNG ĐỨC VỚI QUẢ TIM BẤT DIỆT.
Mắm ruột mà quệt cà giòn...
BIỂN & NỖI NHỚ!
Tản văn cho biển
Nhìn lại nền âm nhạc Việt Nam trong thế kỷ 20
TAM QUAN TRONG KIẾN TRÚC VIỆT
Bình thơ: Vua và em - Trần Viết Dũng
Rằm giêng hát bội Phò An
Để “mọi quyền hành, lực lượng đều nơi dân”
"Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng; Không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân không yên"
Người Bình Định và làng Việt tại Pleiku


© Copyright 2007 - 2017 Gosanh.vn 
BẢO TÀNG GỐM CỔ GÒ SÀNH VIJAYA - CHAMPA - BÌNH ĐỊNH
Địa chỉ: khu du lịch Bãi Dại - phường Ghềnh Ráng - T/P Quy Nhơn - Bình Định.
Điện thoại: 84.0913472778 - 84.0946940666. Email: museum@gosanh.vn