TRANG CHỦ
    GỐM CỔ GÒ SÀNH
    BẢO TÀNG GỐM GÒ SÀNH
      - Gốm Thờ Tự
      - Gốm Ngự Dụng
      - Gốm Thương Mại
      - Hoạt động và sự kiện
    TƯ LIỆU VÀ NGHIÊN CỨU
    BÌNH ĐỊNH XƯA VÀ NAY
      - Võ Nghệ
      - Ẩm Thực
      - Văn Học
      - Âm Nhạc
    TỪ TRONG DI SẢN
    ẢNH GOSANH.VN
    VIDEO
    LIÊN KẾT
 Khách Thăm: 001070767
< d>
< d>
< d>
< d>
< d>
 
Gốm cổ Gò Sành với vấn đề gốm cổ Chăm ở Bình Định - Chương Một
26.07.2007 20:18 - 1919

CHƯƠNG MỘT
VÀI NÉT VỀ ĐIỀU KIỆN ĐỊA LÝ VÀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU GỐM CHĂM BÌNH ĐỊNH
1.1. VÀI NÉT VỀ ĐIỀU KIỆN ĐỊA LÝ BÌNH ĐỊNH
1.1.1. Toàn cảnh Bình Định
Bình Định là tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ, phía Bắc giáp tỉnh Quảng
Ngãi, nam giáp tỉnh Phú Yên, tây giáp tỉnh Gia Lai và phía đông giáp biển. Bình Định hiện có 11 đơn vị hành chính gồm 10 huyện và một thành phố.

            Bình Định nằm trong vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa mùa, lượng mưa trung bình hằng năm từ 1700 đến 1800mm. Khí hậu phân bố theo hai mùa rõ rệt, mùa mưa trùng với mùa mưa bão nên thường xuyên xảy ra lũ lụt. Trong khi đó mùa nắng lại kéo dài gây ra hạn hán ở một số nơi.


            Bình Định có 4 con sông chính: Lại Giang, La Tinh, Hà Thanh và sông Côn. Bình Định có hệ thống đầm, hồ nước ngọt và nước lợ, đặc biệt là các cảng sông quan trọng trước khi vươn ra biển. Rừng Bình Định có một số ít rừng rậm, còn phần lớn là rừng thưa, đồi cây cỏ và lau sậy, là nguồn nhiên liệu quan trọng cung cấp cho ngành sản xuất gốm và gạch ngói.


            Ngoài những thuận lợi, Bình Định có một số mặt khó khăn: địa hình phức tạp, độ dốc lớn, hệ thống sông ngắn, lòng hẹp, vào mùa mưa thường hay lũ lụt.


             1.1.2. Khu vực An Nhơn và vùng phụ cận


          Đây là vùng tập trung chủ yếu các khu lò gốm cổ, địa hình bằng phẳng, nơi bắt đầu phân lưu của sông Côn, có nguồn nguyên liệu đất sét dồi dào, mỏ caolin ở cách không xa và tiện đường chuyên chở, có nhiều mảng rừng thưa cung cấp nhiên liệu cho các lò gốm và còn lưu giữ nhiều ngành nghề truyền thống, trong đó có nghề sản xuất gốm.


            Nhờ những thuận lợi về nguồn nguyên liệu, gần sông nước, giao thông đi lại thuận tiện, lại nằm không xa cảng biển mà trong khoảng thời gian dài khu lò gốm cổ Gò Sành và những khu lò khác đã phát triển một cách bền vững, tạo ra nhiều loại hình sản phẩm phong phú, đa dạng cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước.


            1.2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU


            1.2.1. Trước năm 1975


             Đồ gốm cổ Gò Sành được phát hiện ngẫu nhiên, theo chân giới buôn bán đồ cổ mà giới nghiên cứu trong nước và một số học giả nước ngoài quan tâm chú ý. Sau khi đến khảo sát tại Gò Sành, các nhà khảo cổ học miền Nam mới đề cập đến một số loại hình đồ gốm chủ yếu ở Gò Sành, tỏ ý nghi ngờ chủ nhân gốm Gò Sành là người Chăm


             1.2.2. Sau năm 1975


             Năm 1988, dựa vào sưu tập gốm có nguồn gốc từ Gò Sành của Hà Thúc Cần, Roxanna Brown đã dành một chương trong tác phẩm của mình viết về đồ gốm và khu lò sản xuất gốm Gò Sành.


            Sau khi thống nhất đất nước, việc nghiên cứu đồ gốm Chăm được đẩy mạnh hơn trước rất nhiều. Nó đã thu hút được sự chú ý của đông đảo các nhà nghiên cứu thuộc các nghành khoa học khác nhau, các cơ quan khác nhau.


            Sau 4 lần khai quật tại Gò Sành, chúng tôi đã phát hiện 5 lò nung gốm cổ, đặt tên theo thứ tự lò số: I, II, IIIa, IIIb và IIIc.


            Trong thời gian khai quật tại Gò Sành, chúng tôi đã mở rộng điều kiện tra khảo cổ học tại Bình Định và phát hiện 4 khu lò gốm khác gần tương tự như Gò Sành, đó là các khu lò Gò Cây Me, Trường Cửu, Gò Hời và Gò Ké.


            Thông tin về kết quả khai quật tại Gò Sanh và các khu lò khác đã được giới nghiên cứu công bố trong Hội nghị Thông báo khảo cổ học hàng năm và trong tạp chí chuyên ngành.


            Những công trình nghiên cứu về gốm Chăm Bình Định đã góp phần nhất định vào công cuộc nghiên cứu văn hóa Champa nói chung và đồ gốm Champa nói riêng.


            Bên cạnh những công bố của các nhà nghiên cứu trong nước, giới nghiên cứu Nhật Bản, thành viên tham gia khai quật tại Gò Sành đã có một loạt bài nghiên cứu đăng tải trên báo chí và tập san chuyên nghành. Các học giả nước ngoài đặc biệt quan tâm đến hai vấn đề:


            - Niên đại kết thúc việc sản xuất gốm của các khu lò gốm cổ Bình Định. Nhìn chung giới nghiên cứu nước ngoài tấn đồng quan điểm với các nhà khảo cổ học Việt Nam, cho thời điểm kết thúc là năm 1471, chỉ một số vài người cho thời điểm kết thúc còn kéo dài sang thế kỷ XVII thậm chí XVIII.


            - Chủ nhân các khu lò gốm cổ Bình Định được đại đa số cho là người Chăm, một số khác tán thành ý kiến đó nhưng nhấn mạnh đến ảnh hưởng kỹ thuật từ Trung Hoa và Đại Việt.


             1.2.3. Những vấn đề đặt ra cho luận án


             Trong luận án, chúng tôi muốn làm sáng tỏ một số vấn đề mà quá trình nghiên cứu trước đây các nhà khảo cổ học chưa đề cập tới hoặc đề cập chưa đầy đủ, như đặc trưng cấu trúc lò, đặc trưng sản phẩm đồ gốm qua các giai đoạn phát triển: vấn đề niên đại và chủ nhân, vấn đề thị trường tiêu thụ gốm Chăm…


            1.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG MỘT


             Lịch sử nghiên cứu gốm Chăm Bình Định được chia làm 2 giai đoạn trước và sau 1975. Việc nghiên cứu gốm Chăm bắt đầu từ thập kỷ 70, nhưng thành tựu đáng kể đạt được chỉ từ sau ngày đất nước thống nhất với các cuộc khai quật và điền dã ở Bình Định.


             Xuất phát từ tình hình nghiên cứu gốm cổ Gò Sành và các khu lò khác ở Bình Định, tác giả luận án đặt ra một số vấn đề cần đi sâu giải quyết trong luận án.



CHƯƠNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI VIỆN KHẢO CÔ HỌC TRUNG TÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN QUỐC GIA


             Người hướng dẫn Khoa Học:


         PGS. TS PHẠM LÝ HƯƠNG


Phản biện 1: PGS. TS. Hán Văn Khẩn


Trường Đại học KHXH&NV - ĐHQG HN


Phản biện 2 : PGS. Cao Xuân Phổ


Viện Nghiên cứu Đông Nam Á


Phản biện 3 : TS. Phạm Quốc Quân


Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam


Luận án được bảo vệ tại:


                                    HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN ÁN NHÀ NƯỚC


                                    Họp tại: Viện Khảo cổ học


Có thể đọc luận án tại:


* Thư viện Quốc gia


* Thư viện - Tư liệu Viện Khảo cổ học.

Đinh Bá Hòa (Theo Tóm tắt luận án tiến sĩ lịch sử)



 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


Những bản tin khác:
Mandala (phan 3) [07.09.2010 09:23]



NHỚ MẮM
VÌ SAO BAO TÀNG THIẾU SỨC SỐNG
KIẾN TRÚC TRE VIỆT NAM ĐƯỢC VINH DANH TẠI MỸ
QUÊN NGƯỜI
BỒ TÁT THÍCH QUẢNG ĐỨC VỚI QUẢ TIM BẤT DIỆT.
Mắm ruột mà quệt cà giòn...
BIỂN & NỖI NHỚ!
Tản văn cho biển
Nhìn lại nền âm nhạc Việt Nam trong thế kỷ 20
TAM QUAN TRONG KIẾN TRÚC VIỆT
Bình thơ: Vua và em - Trần Viết Dũng
Rằm giêng hát bội Phò An
Để “mọi quyền hành, lực lượng đều nơi dân”
"Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng; Không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân không yên"
Người Bình Định và làng Việt tại Pleiku


© Copyright 2007 - 2017 Gosanh.vn 
BẢO TÀNG GỐM CỔ GÒ SÀNH VIJAYA - CHAMPA - BÌNH ĐỊNH
Địa chỉ: khu du lịch Bãi Dại - phường Ghềnh Ráng - T/P Quy Nhơn - Bình Định.
Điện thoại: 84.0913472778 - 84.0946940666. Email: museum@gosanh.vn