TRANG CHỦ
    GỐM CỔ GÒ SÀNH
    BẢO TÀNG GỐM GÒ SÀNH
      - Gốm Thờ Tự
      - Gốm Ngự Dụng
      - Gốm Thương Mại
      - Hoạt động và sự kiện
    TƯ LIỆU VÀ NGHIÊN CỨU
    BÌNH ĐỊNH XƯA VÀ NAY
      - Võ Nghệ
      - Ẩm Thực
      - Văn Học
      - Âm Nhạc
    TỪ TRONG DI SẢN
    ẢNH GOSANH.VN
    VIDEO
    LIÊN KẾT
 Khách Thăm: 001082046
< d>
< d>
< d>
< d>
< d>
 
Gốm cổ Gò Sành với vấn đề gốm cổ Chăm ở Bình Định - Phần mở đầu
26.07.2007 20:15 - 2071

MỞ ĐẦU
1 – TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
Từ đầu Công nguyên cho đến thế kỷ XVII, trên dải đất miền Trung Việt Nam đã hình thành một nhà nước cổ đại, đó là nhà nước Champa, được xây dựng trên một nền tảng văn hóa hết sức rực rỡ. Khảo cổ học là một trong những hướng tiếp cận có nhiều ưu thế trong việc tìm hiểu quốc gia cổ đại này.

            Hơn một thế kỷ qua, đã có nhiều cuộc tìm kiếm, thăm dò và khai quật khảo cổ do các học giả người Pháp tiến hành nhằm tìm hiểu văn hóa Champa. Song chưa thấy một tư liệu nào nói về các lò nung và các sản phẩm gốm có men của người Chăm.


            Mãi cho tới những năm 70 của thế kỷ này, giới nghiên cứu mới biết đến bộ sưu tập hiện vật gốm văn hóa Chăm ở khu vực kinh đô Trà Kiệu, thuộc tỉnh Quảng Nam. Nhưng bộ sưu tập này chỉ gồm những sản phẩm bằng đất nung, chưa thấy gốm men.


            Thuật ngữ “gốm Chăm” Gò Sành dùng để chỉ loại gốm men do người Chăm sản xuất, lần đầu tiên được nhắc tới trong cuốn “Gốm Đông Nam Á : Niên đại và Nhận dạng” của Roxanna Brown. Và cũng từ đây, địa danh Gò Sành đã thu hút sự chú ý của không ít nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Tuy nhiên, trong cuốn sách trên, tác giả chưa đưa ra được một hình ảnh nào về các lò gốm tại Gò Sành, vì chưa có một cuộc khai quật khảo cổ nào được thực hiện ở đây.


            Nhận thức được vai trò của gốm Chăm trong việc nghiên cứu lịch sử Việt Nam, lịch sử Bình Định và lịch sử gốm cổ Việt Nam, Viện Khảo cổ học và Bảo tàng Tổng hợp Bình Định đã tiến hành 4 cuộc khai quật tại Gò Sành và một số cuộc điều tra, thám sát tại các khu lò khác ở Bình Định. Các tài liệu về các cuộc điền dã này mới được công bố sơ bộ trong một số ấn phẩm chuyên nghành.


            Đã đến lúc những tư liệu điền dã khảo cổ về gốm và các lò sản xuất gốm cổ Chăm ở Bình Định phải được tập hợp, phân loại và công bố một cách đầy đủ, có hệ thống, nhằm cung cấp tài liệu khách quan cho việc nghiên cứu sâu kỹ hơn về văn hóa Chăm nói chung và gốm Chăm nói riêng.


            Sau hơn một phần tư thế kỷ, nếu tính từ khi đồ gốm cổ Gò Sành được nhắc đến trên thị trường cổ vật và chỉ hơn 10 năm kể từ khi gốm Chăm chính thức được nhận diện trên thị trường gốm cổ thế giới, hầu hết các vấn đề xung quanh “nhân vật” mới này, trước hết là các vấn đề đặc trưng, niên đại, chủ nhân, đều mới chỉ dừng ở bước những nghiên cứu, kiến giải ban đầu. Rõ ràng là chúng cần phải được tiếp tục nghiên cứu sâu kỹ hơn và luận bàn trên cơ sở tài liệu đã tương đối đầy đủ và hệ thống.


            Về thực tiễn, nghiên cứu gốm Chăm là góp phần tìm hiểu lịch sử vương quốc Champa và một số mặt như: ngành nghề thủ công truyền thống, việc trao đổi sản phẩm gốm ở trong nước và nước ngoài. Tìm hiểu thêm về lịch sử ngoại thương, một trong những nền tảng kinh tế của người Chăm trong quá khứ. 


            Việc nghiên cứu kỹ thuật xây dựng lò gốm Chăm và các sản phẩm của nó sẽ tạo tiền đề cho việc nghiên cứu nghề gốm truyền thống hiện nay tại địa phương và góp phần và nghiên cứu lịch sử gốm cổ Việt Nam. Nghiên cứu gốm Chăm cũng là một đề tài khoa học đã và đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế.


            2 – MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN


             -  Hệ thống những tư liệu và kết quả nghiên cứu từ trước tới nay về các lò gốm Chăm cổ ở Bình Định, lấy khu lò Gò Sành làm trọng tâm.


            - Xác định đặc trưng các loại hình lò nung tại khu di tích Gò Sành và một số khu lò nung khác tương tự như Gò Sành, cùng với những loại hình sản phẩm được sản xuất, qua đó rút ra đặc trưng chung và riêng của từng khu lò, nêu lên quan điểm về niên đại, chủ nhân của các khu lò nói riêng và của gốm cổ Bình Định nói chung.


            - Bước đầu tìm hiểu vai trò của gốm Chăm trong lịch sử phát triển nội, ngoại thương của vương quốc Champa.


            - Xây dựng hồ sơ khoa học và khoanh vùng bảo vệ, xếp hạng cho toàn bộ khu di tích, đồng thời hoạch định bảo tồn, biến nơi đây trở thành một khu du lịch ngoài trời, phục vụ tham quan nghiên cứu lâu dài tại địa phương.


            3 – ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ NỘI DUNG CÁC VẤN ĐỀ CẦN ĐI SÂU GIẢI QUYẾT


            3.1. Đối tượng nghiên cứu


            Đối tượng nghiên cứu chính của luận án là các tài liệu liên quan đến gốm Chăm, bao gồm những tư liệu khai quật khảo cổ từ năm 1991 – 1994 tại Gò Sành. Luận án tập trung nghiên cứu về lò, hiện vật thu được qua khai quật đang được lưu giữ tại Bảo tàng Bình Định. Ngoài ra, luận án còn sử dụng các tư liệu công bố về gốm Gò Sành trong và ngoài nước, cũng như các sưu tập tư nhân tại Bình Định.


             3.2. Nội dung cơ bản và các vấn đề cần đi sâu giải quyết:


            - Qua các tư liệu khai quật, từ kỹ thuật xây dựng lò, kiểu dáng lò tìm ra đặc trưng riêng và chung của lò gốm Bình Định.


            - Thống kê, phân loại sản phẩm gốm được sản xuất tại các lò đã khai quật ở di chỉ Gò Sành thông qua nghiên cứu kỹ thuật chế tác, kiểu dáng, hoa văn trang trí. Bước đầu tìm hiểu về đặc trưng các loại hình sản phẩm gốm ở Gò Sành.


            - Thông qua các tư liệu về lò và sản phẩm được sản xuất ra tại các khu lò gốm cổ, tổng hợp những ý kiến của giới nghiên cứu trong và ngoài nước, tác giả luận án đưa ra ý kiến của mình về chủ nhân và niên đại của khu lò gốm Gò Sành và các di tích gốm liên quan.


            4 – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU


             - Phương pháp tiếp cận đề tài luận án chủ yếu là phương pháp khảo cổ học, trong đó luận án có áp dụng phương pháp hệ thống hóa dữ liệu thông qua các bảng biểu.


            - Vận dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để sắp xếp, đánh giá các tư liệu, tài liệu trong mối tương quan giữa chúng.


            - Trong chừng mực nhất định, luận án có vận dụng phương pháp liên nghành, sử dụng các kết quả phân tích bằng các phương pháp khoa học tự nhiên để tìm hiểu niên đại, chủ nhân và đặc trưng gốm cổ Bình Định.


            5 – KẾT QUẢ ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN ÁN


             - Luận án tập hợp, hệ thống, đánh giá thành quả nghiên cứu gốm Chăm của tác giả trong nước và ngoài nước từ trước đến nay theo trình tự thời gian, làm rõ lịch sử nghiên cứu gốm Chăm ở Bình Định nói riêng và Việt Nam nói chung.


            - Thống kê phân loại sản phẩm trong lò, ngoài lò, khảo tả chi tiết hiện trạng hai khu lò đã khai quật ở Gò Sành và những khu lò khác được biết đến ở Bình Định. Trên cơ sở đó đưa ra một số ý kiến đánh giá về các giai đoạn phát triển kỹ thuật xây dựng lò gốm, các loại hình sản phẩm của lò nung thu được trong các đợt khai quật và thẩm sát.


            - Bước đầu xác định khung niên đại cho từng khu lò gốm, tìm hiểu chủ nhân đích thực và phác họa bức tranh giao thương của gốm Chăm Bình Định.


            6 – KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN


             Ngoài phần mở đầu (5 trang) và kết luận (6 trang), phần nội dung luận án (133 trang) được bố cục thành 4 chương:


            - Chương một (14 trang)


            - Chương hai (51 trang)


            - Chương ba (53 trang)


            - Chương bốn (15 trang)

            Ngoài ra, luận án có các mục: tài liệu tham khảo (106 tài liệu tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp), 33 bảng thống kê phân loại hiện vật, 44 bản vẽ và 115 bản ảnh. Sau bìa còn có phần giải nghĩa các chữ viết tắt và mục lục.

CHƯƠNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI VIỆN KHẢO CỔ HỌC, TRUNG TÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN QUỐC GIA


             Người hướng dẫn Khoa Học: 


         PGS. TS PHẠM LÝ HƯƠNG


Phản biện 1 : PGS. TS. Hán Văn Khẩn


Trường Đại học KHXH&NV - DHQG HN


Phản biện 2 : PGS. Cao Xuân Phổ


Viện Nghiên cứu Đông Nam Á


Phản biện 3 : TS. Phạm Quốc Quân


Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam


Luận án được bảo vệ tại:


                                    HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN ÁN NHÀ NƯỚC


                                    Họp tại: Viện Khảo cổ học


Có thể đọc luận án tại:


* Thư viện Quốc gia


* Thư viện - Tư liệu Viện Khảo cổ học.

Đinh Bá Hòa (Theo Tóm tắt luận án tiến sĩ lịch sử)



 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


Những bản tin khác:
Mandala (phan 3) [07.09.2010 09:23]



NHỚ MẮM
VÌ SAO BAO TÀNG THIẾU SỨC SỐNG
KIẾN TRÚC TRE VIỆT NAM ĐƯỢC VINH DANH TẠI MỸ
QUÊN NGƯỜI
BỒ TÁT THÍCH QUẢNG ĐỨC VỚI QUẢ TIM BẤT DIỆT.
Mắm ruột mà quệt cà giòn...
BIỂN & NỖI NHỚ!
Tản văn cho biển
Nhìn lại nền âm nhạc Việt Nam trong thế kỷ 20
TAM QUAN TRONG KIẾN TRÚC VIỆT
Bình thơ: Vua và em - Trần Viết Dũng
Rằm giêng hát bội Phò An
Để “mọi quyền hành, lực lượng đều nơi dân”
"Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng; Không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dân không yên"
Người Bình Định và làng Việt tại Pleiku


© Copyright 2007 - 2017 Gosanh.vn 
BẢO TÀNG GỐM CỔ GÒ SÀNH VIJAYA - CHAMPA - BÌNH ĐỊNH
Địa chỉ: khu du lịch Bãi Dại - phường Ghềnh Ráng - T/P Quy Nhơn - Bình Định.
Điện thoại: 84.0913472778 - 84.0946940666. Email: museum@gosanh.vn